Enerjide "Milli Güvenlik" Alarmı: Şanlıurfa'da Ahır Görünümlü Bitcoin Fabrikası
Güneydoğu’da kaçak elektrik kullanımı, kripto para madenciliğiyle yeni bir boyuta evrildi. Şanlıurfa’da yapay zeka destekli dronlarla tespit edilen bir tesiste, 1500 hanenin tüketimine eş değer kaçak enerjiyle Bitcoin üretildiği ortaya çıktı. Bölgedeki kaçak oranı bazı ilçelerde %95’e ulaşırken, bu maliyet 85 milyon vatandaşın faturasına "dağıtım bedeli" altında yansımaya devam ediyor.
Dicle Elektrik (DEDAŞ) ekiplerinin teknolojik imkanları kullanarak gerçekleştirdiği operasyon, Türkiye’deki kaçak elektrik sorununun nasıl bir "illegal sanayiye" dönüştüğünü kanıtladı. Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesinde ahır kılığına sokulmuş bir yapıda, kayıt dışı trafoyla beslenen devasa bir kripto para üretim merkezi tespit edildi.
9 Milyon TL’lik Enerji, 280 Bin TL’lik Kazanç: Verimsizliğin Bedeli Halka
Operasyonun teknik detayları, yapılan vurgunun büyüklüğünü ortaya koyuyor. Tesiste günlük ortalama 40 bin kWh kaçak elektrik tüketildiği belirlendi. Bu miktar, yaklaşık 1500 hanenin günlük ihtiyacını karşılayabilecek bir seviyeye tekabül ediyor.
İşin en çarpıcı kısmı ise maliyet-kazanç dengesizliği: Şahısların 9 milyon TL değerinde kamu kaynağını (elektrik) gasp ederek, bu süreçten yalnızca 280 bin TL civarında bir Bitcoin geliri elde ettikleri hesaplandı. Bu tablo, milli servetin nasıl fütursuzca heba edildiğinin en somut göstergesi oldu.
Türkiye’nin "Bitcoin Haritası" ve Kaçak Elektrik İlişkisi
Kaçak elektrik kullanımının yoğun olduğu iller ile kayıt dışı kripto madenciliğinin yapıldığı bölgeler arasındaki paralellik dikkat çekiyor. Verilere göre Türkiye'de Bitcoin üretiminin (genellikle illegal yöntemlerle) yoğunlaştığı ilk 10 şehir şu şekilde sıralanıyor:
-
Diyarbakır
-
Şanlıurfa
-
Şırnak
-
Hakkari
-
Siirt
-
Bingöl
-
Bitlis
-
Kars
-
Batman
-
İstanbul (Teknoloji ve nüfus yoğunluğu kaynaklı)
Kayıp-Kaçak Oranı Fazlasıyla Arttı
Dicle Elektrik tarafından yayımlanan 2025 yılı verilerine göre, Şanlıurfa'nın Siverek ve Viranşehir gibi ilçelerinde kaçak kullanım oranı yüksek seviyelerine ulaşmış durumda. Sadece Şanlıurfa’da kaçak kullanımın yıllık ekonomik kaybı 15 milyar TL oladuğu söyleniyor. Bölge genelinde ise 2024 yılında tespit edilen 4 bin 238 kaçak trafo, 270 bin kişinin enerji ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede.
Analiz: Faturayı Kim Ödüyor?
EPDK mevzuatına göre, kayıp-kaçağın bedeli Türkiye genelindeki tüm abonelerin faturalarına yansıtılıyor. 2016 yılından itibaren faturalarda ayrı bir kalem olarak gösterilmeyen bu bedel, "Dağıtım Bedeli" içerisine gizlenmiş durumda.
Milli Güvenlik Sorunu: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile dağıtım şirketleri, bu durumu artık bir "asayiş" meselesinden öte, şebeke çökmesine yol açabilecek ve arz güvenliğini bozacak bir milli güvenlik sorunu olarak tanımlıyor. Kaçak kullanım nedeniyle aşırı yüklenen trafolar patlamalara, yangınlara ve dürüst abonenin karanlıkta kalmasına neden oluyor.
Mevzuat ve Yaptırımlar Hakkında Kısa Not
-
İlk Tespit: Normal tarifenin 1.5 katı ceza.
-
Tekrar (Mükerrer): 2 katı cezalı fatura tahakkuku.
-
Adli Süreç: "Karşılıksız yararlanma" suçundan Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusu ve hapis cezası riski.
