Yapay Zekâya Göre Şanlıurfa: "Çok Sıcak, Yaşanmaz!"
Yapay zekanın iklim, ekonomi, trafik, güvenlik ve sosyal hayat gibi kriterleri harmanlayarak oluşturduğu haritada, Türkiye'nin güneydoğusundaki kavurucu yaz sıcakları radikal bir kararla ödüllendirildi (!). Komşu iller Adana ve Hatay gibi bölgeler koyu kırmızı yani "Çok sıcak olmasına rağmen yaşanır" kategorisinde yer alırken; Şanlıurfa (ve komşusu Mardin) turuncu renkle boyanarak direkt olarak "Çok Sıcak Yaşanmaz" ilan edildi.
Haritadaki Renk Skalası Hatırlatması:
-
Kırmızı: “Tek hakkım olsa burada yaşarım” (Örn: İzmir)
-
Sarı: “Yaşarım”
-
Yeşil: “Tercih edilebilir”
-
Mor: “Zorunda kalmasam tercih etmem”
-
Mavi: “Sıkıcı”
-
Turuncu: “Çok Sıcak Yaşanmaz” (Şanlıurfa Bölgesi)
-
Koyu kırmızı: “Çok sıcak olmasına rağmen yaşanır”
-
Siyah: “STRES” (İstanbul ve çevre bölgesi)
Urfalılardan Yapay Zekâya Tepki: "Ciğeri, Tarihi, Kültürü Hiç mi Hesaba Katmadın?"
Haritanın görseliyle paylaşılmasının ardından, Şanlıurfa'nın "yaşanmaz" olarak etiketlenmesi sosyal medyada Urfalı kullanıcıların ve şehri sevenlerin tepkisini çekti.
Kullanıcılar yapay zekanın sadece termometre değerlerine baktığını savunarak şu eleştirilerde bulundu:
"Yapay zekâ Urfa'nın sadece sıcağını görmüş; Göbeklitepe'yi, Balıklıgöl'ü, sıra gecelerini ve o eşsiz mutfağını, ciğerini hesaba katmamış. Klima icat edileli çok oldu, Urfa'da bal gibi de yaşanır!"
Diğer yandan, Adana ve çevresinin "Çok sıcak ama yaşanır" denilerek kurtarılması, Urfa'nın ise tamamen "Yaşanmaz" kategorisine itilmesi bölgesel bir önyargı ve veri eksikliği olarak yorumlandı.
Verilerin Subjektifliği ve "Sıcaklık" Algısı
Uzmanlar, bu tür yapay zekâ analizlerinin tamamen beslendikleri veri setlerine bağlı olduğunu hatırlatıyor. Yapay zekâ, Şanlıurfa'nın zengin kültürel mirasını, gastronomisini ve insan ilişkilerini matematiksel bir yaşanabilirlik formülüne oturtamadığı için, sadece "aşırı iklim verilerine" odaklanıp şehri turuncuya boyamış durumda.
Not: Bu harita resmi bir kurum raporu olmayıp, bir yapay zekâ modelinin kendi algoritmik yorumudur. Unutmamak gerekir ki, Urfa'nın sıcağı meşhur olsa da, buradaki yaşam kültürü ve şehir aidiyeti kişiden kişiye değişen büyük bir zenginliğe sahiptir.
