Belediye Meclislerinde Seçim Kuralları Baştan Yazıldı: Kabin Zorunluluğu ve Birleşik Pusula Geldi!
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediye başkanı ve başkan vekili seçimlerinde tartışmalara yol açan usul eksikliklerini gidermek için harekete geçti. Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle meclis oylamalarına kapalı kabin, şeffaf sandık, alfabetik birleşik oy pusulası ve gözlemci şartı getirildi.
Belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda belediye meclislerinde yürütülen seçim süreçleri yeniden düzenlendi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 20 Kasım 2026 tarihli ve 33436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Yapılan düzenlemeyle geçmiş dönemlerde birçok belediyede yargıya taşınan ve oylama güvenliği tartışmalarına neden olan seçim usulleri net standartlara bağlandı.
10 Gün İçinde Seçim Kararı, İlk Oturumda Başvuru Şartı
Yeni hükümlere göre belediye başkanlığı ya da başkan vekilliğinin boşalması halinde ilgili vali, 10 gün içinde seçim kararını verecek. Seçim takviminde ise şu kurallar uygulanacak:
-
Aday olmak isteyen meclis üyeleri ile aday gösterecek siyasi parti grupları, başvurularını oylama toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda başkanlık divanına iletecek.
-
İlk oturum tamamlandıktan sonra yeni adaylık başvurusu kabul edilmeyecek.
-
Adaylıktan çekilmek isteyen isimler ise her oylama oturumu başlamadan önce başvurusunu geri çekebilecek.
Kapalı Kabin, Şeffaf Sandık ve Birleşik Pusula Dönemi
Gizli oylama ilkesini güçlendirmek ve oy sayımındaki ihtilafları önlemek amacıyla meclis salonlarındaki fiziki düzen ile oy kullanma biçimi de değiştirildi:
-
Alfabetik Birleşik Pusula: Adayların ad ve soyadlarının alfabetik sırayla yer aldığı birleşik oy pusulası basılacak. Meclis üyeleri, tercih mührünü istedikleri adayın alanına basarak oylarını kullanacak.
-
En Az İki Kapalı Kabin: Başkanlık divanı, oylamanın gizli ve serbest ortamda yapılabilmesi için meclis salonunda en az iki kapalı oy verme kabini oluşturacak.
-
Şeffaf Sandık: Oy zarflarının atılacağı sandık şeffaf olacak ve tüm meclis üyelerinin rahatlıkla görebileceği bir noktaya konulacak.
Adaylar Divanda Görev Alamayacak, Gözlemciler Süreci İzleyecek
Seçim yönetiminin tarafsızlığını korumaya yönelik getirilen yeni kurallar kapsamında, seçimde aday olan meclis üyeleri oy kullanabilecek ancak oturumları yönetemeyecek ve başkanlık divanında görev alamayacak.
Ayrıca talep eden her siyasi parti grubu ile bağımsız üyeler adına birer kişi gözlemci olarak görev yapabilecek. Gözlemcilerin seçim sürecine ilişkin itiraz ve önerileri başkanlık divanı tarafından dinlenecek ve karar alınmadan önce tutanağa geçirilecek.
Hangi Oylar Geçersiz Sayılacak?
Yönetmelikle geçersiz oy kriterleri ve sandık güvenliği de açıkça tanımlandı:
-
Geçersiz Pusulalar: Başkanlık mührü bulunmayan, üzerinde tanıtıcı işaret yer alan veya birden fazla adaya mühür basılan pusulalar geçersiz sayılacak. Kâğıdın basımından kaynaklanan leke ya da kırışıklıklar ise pusulayı geçersiz kılmayacak.
-
Zarf Fazlalığı ve Mühürsüz Zarflar: Sandıktan oy kullanan üye sayısından fazla mühürlü zarf çıkması durumunda, zarflar açılmadan ilgili turun oylaması yenilenecek. Mühürsüz zarflar ise açılmadan imha edilmek üzere ayrılacak.
-
Yargı Süreci Bitene Kadar Arşiv: Kullanılan tüm pusula ve zarflar, sonucun ilanının ardından başkanlık divanınca imzalanıp mühürlenen zarf içinde; dava açma süresi sonuna veya dava açılması halinde yargı kararı kesinleşene kadar muhafaza edilecek.