Şanlıurfa özel şanmed hastanesi, şanmed hastane
Prof. Dr. Musa Kazım YILMAZ

SÜHREVEDÎ EL-MAKTÛL


Prof. Dr. Musa Kazım YILMAZ
21 Nisan 2015 Salı 20:38

(Salahaddin Döneminde Yaşanan Acı Olay)
Denilebilir ki, Salahaddin Eyyubî’nin ilme ve Ehl-i Sünnet âlimlerine bağlılığında bir aşırılık söz konusuydu. Başka bir deyimle, Nizamiye Medreselerinde İmam Gazalî anlayışı üzerine yetişen âlimler, fakihler ve şeyhler Salahaddin Eyyubî’nin etrafında toplanarak sivil toplum kuruluşu tarzında baskın bir cemaat oluşturmuşlardı. Öyle ki, bu ulema cemaatinin ricaları ve tavsiyeleri bazen Salahaddin Eyyubi’yi hatalı işler yapmaya da sevk etmiştir. Bu tutumun en bariz örneği Sühreverdî’nin öldürülmesidir. Evet, hiç kuşkusuz Selahaddin Eyyubî dönemindeki en acı olay, Hatta Sahabe dönemi sonrası, İslam tarihinin en dramatik olaylarından birisi İmam Yahya b. Habeş b. Emirek es-Sühreverdî’nin haksız yere öldürülmesidir.

İmam Sühreverdî büyük bir Kürd alimidir ve riyazet ehlidir. Halep’e uğramış, orada Selahaddin’in oğlu Melik Zahir’e bir nevi danışman olmuştu. Ancak bir müddet sonra Halep ulemasının fetvası ve baskısıyla Selahaddin tarafından ölüm cezasına çarpıtılmıştır. Selahaddin’in adalet duygusuna, merhametine ve İslamî kişiliğine aykırı olan ve pişmanlığına yol açan bu kararın nedeni olarak, genellikle Onun Ehl-i Sünnet alimlerine olan aşırı bağlılığı, ayrıca aşırı fıkıhçı ve tasavvufçu olan bir grubun onu etkilemiş olmalarıdır. Şöyle ki:

İslâmî olmayan adet ve ahlakın yaygınlaşmasıyla birlikte çeşitli fırka ve mezhepler, İslam toplumu içinde ortaya çıkmış, bunun neticesinde fırka mensupları arasında, dinler etrafında, kelamî meseleler konusunda ihtilaflar çoğalmıştı. Bu da zaman zaman bozgunculuğa ve çeşitli sıkıntılara yol açıyordu. Ayrı dinlerin mensupları arasında çatışmalar çıktığı gibi, mutaassıp fakihlerin tahrikiyle sünnî mezheplerin mensupları arasında da zaman zaman küçük çapta çatışmalar çıkıyordu.

Nüfusun büyük çoğunluğunu teşkil eden Müslümanlar, gerek îtikâdî, gerekse amelî bakımdan çok çeşitli mezheplere ayrılmışlardı ve aralarında bir birlik kurmak oldukça zordu. Şam’da halkın çoğunluğunu Şiîler oluşturmasına rağmen hâkimiyet Sünnîlerin elindeydi. Salahaddin Eyyubî’nın Bâtınîliğe karşı mücadelesinden sonra Mısır’da Şiîlik tamamen ortadan kalkmış,  fakat Şam’da bâtınî mezheplere mensup olan Dürzîler, Nusayrîler ve Haşhâşîler varlıklarını devam ettiriyorlardı.

Bununla beraber Şam’da Selçuklularla birlikte Hanefîlik yayılmaya başlamış olmasına rağmen,  Salahaddin Eyyubî döneminde Şam ve Mısır’da Şafiilik Hanefiliğin önüne geçmiş, Hanbelîler ve Mâlikîler ise azınlıkta kalmışlardı. Kısacası Eyyûbîlerin iktidara gelişiyle birlikte Mısır, Şam ve Hicaz’da amelî mezheplerden Şâfiîlik ve îtikâdî mezheplarden Eş’ârîlik kuvvetlenmişti. Buna paralel olarak tasavvufun etkisinde kalan fıkıhçıların devlet ricali üzerindeki etkileri oldukça fazlaydı.

Kabul etmek gerekir ki, bu devirde cemiyete yön veren din olduğu için felsefe ve felsefeye bağlı ilimler medresenin büyük baskısı altındaydı. Bu baskıya rağmen Şihabuddîn Sühreverdî gibi İslam düşünce tarihinde önemli yer tutan fikir adamları genellikle devlet adamlarından himaye görmüşlerdi.

Ancak Sühreverdî’nin öldürülmesi ise, tarihçiler tarafından istisnaî bir durum olarak görülmektedir.  Salahaddin Eyyubî dönemindeki toplum İslam hukuku prensipleriyle idare edildiği, hükümdarlar batınîliğe karşı mücadelelerinde fakihlerden ve mutasavvıflardan büyük destek aldıkları için, medreselerde hâkim olan ilimler hadis, fıkıh ve tasavvufa dair ilimlerdi. Bu yüzden Sühreverdî gibi âlimler kolayca tekfir edilebiliyorlardı.
Nitekim öyle oldu; bir gün Halep valisi ve Salahattin’in oğlu olan Meleik Zahir’in yanına gelen ulema heyetinin elinde Sühreverdî’nin ölüm fermanı vardı. Sühreverdî’ye aşırı derecede muhabbet etmesine rağmen Melik Zahir’in, onun ölümünü engellemek için sarf ettiği çabalar boşa gitti. Halep valisi Melik zahir, dostu Sühreverdî’ye sadece şunu söyledi: “Hocam, seni ne şekilde öldürelim?” Bu da bir seçenek sunmaktı. Sühreverdi aç bırakılarak öldürülmeyi tercih etti ve bir evde aç bırakılarak ölmeye terk edildi.
Allah rahmet etsin.


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Şanlıurfa organize sanayi müdürlüğü, yatırım için herşey hazır
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz. © Copyright 2015 Balikligol.com