Uzmanlardan Önemli Uyarı: Ekranı Emzik Olarak Kullanmayın!

 Ruha TV ekranlarında yayınlanan Gönül Günlüğü programına konuk olan uzman öğretim görevlisi Büşra Vural Şenel, çocuk-medya ilişkisini akademik veriler ve saha tecrübeleri ışığında değerlendirdi. Günümüzde ekranların evin her köşesini kuşattığını belirten Şenel, bilinçsiz medya kullanımının çocuklarda dil gelişiminden akademik başarıya kadar pek çok alanı olumsuz etkilediğini vurguladı.

Dijital Emzik Tehlikesi

Ebeveynlerin işlerini hallederken çocukları oylamak amacıyla telefon ve tabletleri bir "susturucu" olarak kullanmasını eleştiren Şenel, "Çocuğu medyanın kontrolsüz ve kalabalık dünyasıyla tek başına bırakmak, onu pek çok pedagojik riskle yüz yüze getirir. Medya bir avutma aracı değil, yetişkin gözetiminde kullanılması gereken bir eğitim materyalidir," dedi.

3 Yaş Öncesine Kesin Uyarı

Çocukların ekranla tanışma yaşının sanılanın aksine çok daha geç olması gerektiğini belirten Şenel, bilimsel veriler ışığında şu tabloyu çizdi:

• Kritik Eşik: Beyin gelişiminin en hızlı olduğu ilk 3 yaşta çocukların ekranla hiç tanışmaması gerekiyor.

• Dakika Hesabı: 3 yaşından sonra ise "Yaş x 10 dakika" formülü uygulanmalı. (Örneğin; 4 yaşındaki bir çocuk için günlük maksimum süre 40 dakika ile sınırlandırılmalı.)

"Ödevini Yaparsan Tablet Oynarsın" Demeyin!

Ekran süresinin bir ödül ya da ceza mekanizmasına dönüştürülmesinin yanlışlığına değinen Şenel, şu uyarıda bulundu:

"Ödevini yaparsan tablet oynayabilirsin dediğiniz an, ödevi çocuk için dayanılması gereken sıkıcı ve kötü bir iş kategorisine sokuyorsunuz. Medyayı bir rüşvet aracı olarak kullanmak yerine, gün akışının doğal ve planlı bir parçası haline getirmek gerekir."

Profesyonel Tavsiyeler ve Güvenli Kullanım

Uzman Şenel, ailelerin uygulayabileceği somut stratejileri ise şöyle sıraladı:

• Rol Model Olun: Çocuğun yanında sürekli telefonla meşgul olan bir ebeveynin sözlü uyarıları karşılık bulmaz. Sosyal öğrenme gereği ebeveyn önce kendi ekran süresini denetlemelidir.

• Görünürlük İlkesi: Teknolojik cihazlar çocuk odalarında veya kapalı kapılar ardında değil; mutfak ve salon gibi ortak yaşam alanlarında, ekranı herkesin görebileceği şekilde kullanılmalıdır.

• Eleştirel İzleme: İçeriklerin sadece "çocuk kanalı" olması güvenli olduğu anlamına gelmez. Ebeveynler çocukla birlikte izleme yapmalı ve "Sence bu karakter neden böyle davrandı?" gibi sorularla çocuğun eleştirel düşünme yetisini beslemelidir.

Bağımlılık Belirtilerine Dikkat!

Haberin sonunda medya bağımlılığına dair kırmızı çizgilere dikkat çeken Şenel; ekran süresi kısıtlandığında şiddetli öfke nöbetleri yaşayan, yemek ve uyku gibi temel ihtiyaçlarını medyasız karşılayamayan çocukların mutlaka bir uzmandan profesyonel destek alması gerektiğini hatırlattı.

"Medya, çocuğun dünyasını dolduran bir boşluk değil; anne-babanın rehberliğiyle anlam kazanan bir araçtır."