Urfa’da İftarın Siyah Altını: Meyan Şerbeti Tezgâhlarda Yerini Aldı
Şanlıurfa’nın kavurucu güneşinde yetişen meyan kökleri, Ramazan’ın gelişiyle birlikte şifalı bir iksire dönüşerek sofraların başköşesine kuruldu. Usta ellerde saatlerce demlenen bu kadim lezzet, poşeti 30 TL’den başlayan fiyatlarla iftar sofralarına serinlik taşıyor.
On bir ayın sultanı Ramazan’ın gelmesiyle Şanlıurfa sokaklarını kendine has kokusuyla meyan şerbeti sardı. Kentin tarihi çarşılarından modern semtlerine kadar her köşe başında kurulan tezgâhlar, iftar saati yaklaştıkça yoğun bir mesaiye ev sahipliği yapıyor. "Urfa Kolası" olarak da anılan bu geleneksel içecek, sadece susuzluğu gidermekle kalmıyor, aynı zamanda asırlık bir kültürü yaşatıyor.
Ustaların özel süzgeçlerden geçirerek köpürte köpürte hazırladığı şerbetler, litrelik poşetlerde 30 ila 50 TL arasında alıcı buluyor. Vatandaşlar, iftara dakikalar kala uzun kuyruklar oluşturarak bu doğal serinliği evlerine götürüyor.
Meyan Şerbeti Nedir? Topraktan Sürahiye Uzanan Sabır Hikâyesi
Meyan şerbeti, sadece bir içecek değil; Şanlıurfa, Gaziantep ve çevre illerin kültürel hafızasıdır. İşte bu gizemli "siyah altın"ın hikâyesi:
1. Doğanın Kucağından Gelen Hammadde: Meyan kökü, sulak alanlarda kendiliğinden yetişen bir bitkidir. Toprak altından binbir emekle çıkarılan bu kökler, önce kurutulur, ardından dövülerek lif haline getirilir.
2. Zahmetli Demleme Süreci: Hazırlanan kök lifleri, özel kaplarda suyla buluşturulur. Ancak bu süreç sanıldığı kadar basit değildir; meyan kökünün o meşhur tatlı ve hafif acımtırak tadını salması için "soğuk demleme" yöntemiyle saatlerce beklemesi gerekir. Bu esnada su, kökün özündeki doğal şekeri ve mineralleri çeker.
3. Köpüğün Sanatı: İyi bir meyan şerbetinin sırrı, süzülürken oluşturulan köpüğündedir. Ustalar, şerbeti yüksekten boşaltarak doğal bir köpük oluşturur. Bu köpük, şerbetin tazeliğinin ve kıvamının göstergesidir.
4. Şifa Kaynağı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler: Meyan kökü, doğal bir mide dostudur. Özellikle mide şişkinliğine, hazımsızlığa ve böbrek temizliğine iyi geldiği bilinir. İçeriğindeki doğal şeker sayesinde kan şekerini dengeler. Ancak uzmanlar uyarıyor: Tansiyonu yükseltme özelliği nedeniyle, özellikle kalp ve tansiyon hastalarının günlük bir bardağı aşmaması öneriliyor.
5. Bir Urfa Klasiği: "Meyan Satıcısı" Eskiden sırtlarındaki dev bakır güğümlerle sokak sokak gezen meyan satıcıları, bardakları birbirine vurarak çıkardıkları ritmik seslerle (zil sesi) iftarın yaklaştığını müjdelerdi. Bugün bu gelenek daha çok sabit tezgâhlarda yaşasa da, meyan şerbeti Urfa’nın ruhu olmaya devam ediyor.
