Ankara – 21 Kasım 2025 – Küresel ekonomi, rekor seviyedeki kamu borç yüküyle sarsılmaya devam ediyor. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Ekim 2025 Dünya Ekonomik Görünüm raporuna göre, dünya genelindeki kamu borcu bu yıl 111 trilyon dolara ulaşarak tarihi zirvelere yaklaştı.
Bu rakam, yalnızca bir yılda 8,3 trilyon dolarlık ek borç anlamına geliyor ve küresel GSYH'nin yaklaşık %94,7'sine denk düşüyor. Pandemi sonrası dönemde hafif bir gerileme olsa da, yüksek faiz oranları, yavaş büyüme ve jeopolitik gerilimler borç yükünü kontrol edilemez hale getiriyor. Uzmanlar, bu durumun "küresel borç krizi" riskini artırdığını vurguluyor.
En Borçlu Ülkeler: ABD ve Çin ZirvedeToplam kamu borcunun %51,8'ini tek başına taşıyan ABD ve Çin, listenin tepesinde yer alıyor. ABD'nin borcu, GSYH'sinin %125'ine ulaşırken, son beş yılda faiz ödemeleri neredeyse üçe katlandı. IMF projeksiyonlarına göre, ABD'nin yıllık faiz yükü 2035'e kadar 1,8 trilyon dolara çıkabilir. Çin ise emlak krizi ve ekonomik teşvik paketleri nedeniyle borcunu 2,2 trilyon dolar artırdı. Japonya, %230'luk borç/GSYH oranıyla en riskli ülkelerden biri olarak dikkat çekiyor; yeni Başbakan Sanae Takaichi'nin 92,2 milyar dolarlık ek teşvik paketi, bu yükü daha da ağırlaştırabilir.
İşte 2025 itibarıyla en yüksek kamu borcuna sahip ilk 10 ülke:
|
Sıra
|
Ülke
|
Kamu Borcu (Trilyon Dolar)
|
Borç/GSYH Oranı (%)
|
|
1
|
ABD
|
38,0
|
125
|
|
2
|
Çin
|
18,7
|
96
|
|
3
|
Japonya
|
9,8
|
230
|
|
4
|
Birleşik Krallık
|
4,0
|
110
|
|
5
|
Fransa
|
4,0
|
116
|
|
6
|
İtalya
|
3,2
|
140
|
|
7
|
Hindistan
|
3,0
|
80
|
|
8
|
Almanya
|
2,8
|
70
|
|
9
|
Kanada
|
2,5
|
112
|
|
10
|
Brezilya
|
2,0
|
85
|
Kaynak: IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu,
Ekim 2025.Bu ülkeler, küresel borcun %81'ini oluşturuyor. Özellikle gelişmiş ekonomilerde sosyal harcamalar, savunma bütçeleri ve pandemi sonrası teşvikler borçlanmayı tetikliyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise altyapı yatırımları ve dış şoklar (örneğin emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar) yükü artırıyor.
Türkiye Pozitif Ayrışıyor: Düşük Borç, Güçlü Bütçe
Küresel fırtınanın ortasında Türkiye, borçluluğu açısından umut verici bir tablo çiziyor. 2025 projeksiyonlarına göre Türkiye'nin kamu borcu 380,4 milyar dolar seviyesinde kalırken, borç/GSYH oranı %24,3 ile birçok gelişmiş ülkenin oldukça altında. Bu oran, 192 ülke arasında Türkiye'yi 25. sıraya yerleştiriyor.
Hükümetin sıkı mali politikaları, enflasyonla mücadele ve büyüme odaklı reformlar sayesinde borç yükü yönetilebilir seviyede tutuluyor. IMF, Türkiye'nin "düşük riskli" kategorisinde olduğunu belirtiyor ve önümüzdeki yıllarda bu oranın %20'nin altına inebileceğini öngörüyor.
Ekonomistler, Türkiye'nin bu başarısını "bütçe disiplini ve ihracata dayalı büyüme"ye bağlıyor. Ancak, küresel faiz artışları ve enerji fiyatlarındaki volatilite gibi dış riskler, dikkatle izlenmesi gereken unsurlar olarak öne çıkıyor.
Gelecekteki Riskler: Borç Krizi Kapıda mı?
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, "Borç, zor seçimleri ertelemek değil, reddetmek anlamına gelmiyor" uyarısında bulunarak, ülkeleri mali reformlara çağırdı. Küresel borç/GSYH oranının 2030'a kadar %100'ü aşabileceği öngörülüyor. Düşük gelirli ülkelerin %60'ı "yüksek risk" grubunda yer alırken, iklim değişikliği ve jeopolitik çatışmalar (örneğin Ukrayna ve Orta Doğu gerilimleri) borç yükünü daha da ağırlaştırabilir.
Türkiye gibi dengeli bir profil çizen ülkeler, bu krizden daha az etkilenebilir. Ancak, küresel tedarik zincirleri ve ticaret savaşları, herkes için bir uyarı niteliğinde. Ekonomik uzmanlar, "Borç batağından çıkış için büyüme ve verimlilik artışı şart" diyor.