Şanlıurfa Şair Nabi Fen Lisesi’nde Oruca Bilimsel Bakış Semineri

Şanlıurfa’nın Şair Nabi Fen Lisesi, Ramazan ayının manevi atmosferinde dikkat çekici bir bilimsel etkinliğe ev sahipliği yaptı. Prof. Dr. Hasan Akan, okulun konferans salonunda düzenlenen “Oruca Bilimsel Bakış: Vücudun Yıllık Bakımı” başlıklı seminerde öğrencilerle bir araya geldi. Harran Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi olan Akan, oruç ibadetini hem biyolojik hem psikolojik hem de toplumsal yönleriyle ele aldı.

Oruç Kavramına Kavramsal ve Manevî Bir Yaklaşım

Prof. Dr. Hasan Akan konuşmasına, orucun kelime anlamı ve dini çerçevesini anlatarak başladı. “Sıyâm” kelimesinin Arapça kökenine değinen Akan, orucun “bir şeyden uzak durmak, kendini tutmak” anlamına geldiğini; Türkçedeki “oruç” kelimesinin ise Farsçadan geçtiğini ifade etti

Oruç ibadetinin yalnızca aç kalmak olmadığını vurgulayan Akan, “Oruç, ruh ve beden arasında denge kuran bir ibadettir. İnsanın sadece maddi değil, manevi gıdaya da ihtiyacı vardır.” ibadetlerin hikmetlerini araştırmanın imanı güçlendiren bir unsur olduğunu ifade etti.

Oruç ve Metabolizma: Hücresel Düzeyde Yenilenme

Seminerin en dikkat çekici bölümlerinden biri, orucun metabolizma ve hücresel temizlik üzerindeki etkileri oldu. Prof. Dr. Akan, 2016 yılında Nobel Tıp Ödülü’nün “otofaji” (hücrenin kendi kendini temizlemesi) mekanizmasını açıklayan çalışmalara verilmesini hatırlatarak, açlık sürecinde hücresel temizlik mekanizmalarının aktive olduğuna dikkat çekti

 Akan, oruç sırasında: Sindirim sisteminin dinlendiğini, Hasarlı protein ve hücre parçalarının geri dönüştürüldüğünü, Metabolik yakıt dönüşümünün aktive edildiğini, İnsülin duyarlılığının arttığını ifade etti.  

 Aşırı Beslenme ve Organ Yorgunluğu

Sunumda dikkat çeken bir diğer başlık ise aşırı beslenmenin vücut üzerindeki yükü oldu. Prof. Dr. Akan, sürekli ve kontrolsüz beslenmenin sindirim sistemini zorladığını, kalp ve dolaşım sisteminin daha fazla çalışmasına yol açtığını belirtti Oruç  bu noktada vücudun “yıllık bakımı” olarak değerlendirildi.

Oruç ve Beyin: Nörolojik Etkiler

Seminerde orucun beyin üzerindeki etkilerine de değinildi. Açlık dönemlerinde BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) düzeyinin artabileceğini belirten Prof. Dr. Akan, bu molekülün sinir hücrelerinin korunması ve yeni bağlantılar kurulmasında kritik rol oynadığını ifade etti

.Oruç sürecinde: Öğrenme ve hafıza kapasitesinin artabileceği, Zihinsel performansın güçlenebileceği, Duygusal farkındalığın gelişebileceği bilimsel araştırmalarla desteklenen bulgular arasında yer aldı.

 Kardiyovasküler Sağlık ve Oruç

Seminerde paylaşılan klinik bulgulara göre Ramazan orucu:

• LDL (kötü kolesterol) ve trigliserid düzeylerini azaltabiliyor,
• HDL (iyi kolesterol) düzeyini artırabiliyor,
• Kan basıncında hafif düşüş sağlayabiliyor,
• Vücut ağırlığı ve bel çevresinde azalmaya katkı sunabiliyor

Oruç ve Sosyal Dayanışma

Seminerin önemli bir bölümü de orucun toplumsal boyutuna ayrıldı. Oruçla birlikte fitre, zekât ve sadaka gibi dayanışma mekanizmalarının devreye girdiğini ifade eden Prof. Dr. Akan, Ramazan ayında yardım davranışlarının belirgin şekilde arttığını aktardı. Araştırmalara göre oruç tutan bireylerin büyük bir kısmı Ramazan ayında daha fazla yardım yaptığını ve fakirlerin halini daha iyi düşündüğünü ifade etmektedir.  Akan, “Tok açın halinden anlamaz” sözünün, oruçla birlikte anlam kazandığını dile getirdi

Nefis Terbiyesi ve Manevî Disiplin

Seminerin son bölümünde orucun nefis terbiyesi üzerindeki etkisi ele alındı. Prof. Dr. Akan, insan nefsinin sınırsızlık arzusu taşıdığını; orucun ise bu arzuyu disipline eden ilahî bir eğitim olduğunu ifade etti. Ramazan ayını “ruhun fabrika ayarlarına dönüşü” olarak nitelendiren Akan, bu ayın bir iç muhasebe ve yeniden yapılanma süreci sunduğunu belirtti.

Genel Değerlendirme: Bilim, Ruh ve Toplum Arasında Bir Köprü

Seminerin sonunda Prof. Dr. Hasan Akan, orucun yalnızca aç kalmak olmadığını; metabolik, nörolojik, psikolojik ve toplumsal boyutları olan çok katmanlı bir ibadet olduğunu vurguladı.

 Şair Nabi Fen Lisesi yönetimi, yoğun katılımın olduğu programda öğrenciler, öğretmenler ve idareciler büyük bir dikkatle sunumu takip etti.