Tavukta Kirli Tezgah Ortaya Çıktı: 13 Büyük Beyaz Et Üreticisine Denetim Kayyumu Atandı

Ticaret Bakanlığı müfettişlerinin hazırladığı rapor, dev firmaların maliyet artışlarını bahane ederek bunun 2 ila 3 katı oranında gizli zamlar yaptığını belgeledi. Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından duyurulan adli süreç kapsamında, 8 ilde eş zamanlı baskınlar düzenlendi ve sektörün en büyük oyuncularının da aralarında bulunduğu 13 şirkete "denetim kayyumu" atandı.

Operasyonun Detayları ve Gözaltılar

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturmada; Adalet, İçişleri, Ticaret ile Hazine ve Maliye Bakanlıkları ortak bir çalışma yürüttü. Operasyon kapsamında haklarında gözaltı kararı verilen 32 şüpheli yakalandı. Gözaltına alınanlar arasında sektörün öncü firmalarının üst düzey yöneticileri, CEO'ları ve finans müdürleri de yer alıyor.

Soruşturmanın temel amacının, "serbest rekabet ortamını ihlal ederek fiyatları tüketici aleyhine yönlendiren ve fahiş kar sağlayan" yapılara müdahale etmek olduğu açıklandı.

"Denetim Kayyumu" Ne Anlama Geliyor?

Yetkililerden yapılan açıklamaya göre, atanan denetim kayyumları şirketlerin yönetim yetkilerini tamamen devralmayacak. Şirketlerin ticari faaliyetleri durdurulmayacak veya el koyma işlemi yapılmayacak. Mevcut yönetimlerin icra yetkisi devam edecek ancak fiyat politikaları, stok yönetimleri ve stratejik ticari kararlar kayyum denetimine ve onayına tabi olacak.

Denetim Kayyumu Atanan Başlıca Şirketler:

• Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi A.Ş.

• Erpiliç Entegre Tavukçuluk A.Ş.

• Şenpiliç Gıda Sanayi A.Ş.

• Keskinoğlu Tavukçuluk A.Ş.

• Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi A.Ş.

• Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri A.Ş.

• Akpiliç, Bakpiliç, Aspiliç, Bupiliç

• Hastavuk, Orvital Organik Gıda, Ay-Pi Tavukçuluk ve AS Ofis Damızlık Yumurta.

Not: Soruşturmaya dahil olan ve denetim altına alınan bu 13 şirket, Türkiye'deki toplam beyaz et üretiminin yaklaşık %80-85'lik dev bir bölümünü elinde bulunduruyor.

Müfettiş Raporu: WhatsApp Yazışmaları Deşifre Oldu

Ticaret Bakanlığı müfettişleri ve MASAK yetkililerinin ortaklaşa yürüttüğü incelemelerde, firmaların kendi aralarında fiyat sabitlemek ve piyasayı yönlendirmek amacıyla yaptıkları WhatsApp yazışmaları, e-posta trafiği ve ortak fiyat listesi paylaşımları delil olarak rapora girdi.

Kırmızı et fiyatlarındaki artış nedeniyle tüketicinin en önemli proteini haline gelen tavuk etinin, bu suni müdahalelerle "erişilmez" bir noktaya getirilmesi ve enflasyonist baskının kasıtlı olarak tırmandırılması raporun en dikkat çeken unsurlarından biri oldu.

Siyasi Arenada Tepkiler Gecikmedi

Beyaz et sektörünün devlerine yönelik gerçekleştirilen bu hamle, siyaset dünyasında farklı yorumları beraberinde getirdi:

• İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu: Kararı sert bir dille eleştirerek, "Mülkiyet hakkını çiğneyen tavrınızla çok daha büyük bir krize kapı aralıyorsunuz. Siz kovboy değilsiniz, burası da Teksas değil" ifadelerini kullandı.

• DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan: Devletin kurumsal işleyişinin dışına çıkıldığını savunarak, "Örgütlü suç iddiasıyla beyaz et üreticilerine kayyum atanması, mülkiyet hakkına ve hür teşebbüse vurulmuş ağır bir darbedir" dedi.

• Gelecek Partisi ve Muhalefet Kanadı: Sürecin hukuki çerçevesi ve serbest piyasa ekonomisine etkileri konusundaki kaygılarını dile getirdi.

• Hükümet Kanadı: Adalet Bakanlığı ve ilgili birimler, operasyonun tamamen "tüketici haklarını koruma", "vatandaşın temel gıdaya adil şartlarda erişmesini sağlama" ve "piyasadaki kartelleşmeyi önleme" amacıyla yapıldığını vurguladı.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Atanan denetim kayyumlarının firmaların ticari defterlerini ve fiyat mekanizmalarını mercek altına almasıyla birlikte, tüketici dernekleri tavuk eti fiyatlarında kalıcı ve hissedilir bir düşüş bekliyor. Soruşturmanın ilerleyen günlerde tedarik zincirinin diğer halkalarına sıçrayıp sıçramayacağı ve beyaz et sektöründe kalıcı, yapısal bir reforma yol açıp açmayacağı ise merak konusu.