İRAN'DA KANLI BİLANÇO: CAN KAYBI 646’YA YÜKSELDİ, 10 BİNDEN FAZLA GÖZALTI!
İran'da 28 Aralık’tan bu yana dinmeyen protestolarda can kaybı 646’ya yükselirken, tutuklananların sayısı 10 bin 721’e ulaştı. İnternet karartması ve rejim müdahalesinin gölgesinde devam eden olaylarda, hayatını kaybedenler arasında çocukların da olduğu bildiriliyor. Dünya kamuoyu Tahran'a "şiddeti durdur" çağrısı yaparken, Washington'dan "sert müdahale" tehditleri yükseliyor.
TAHRAN – (13 Ocak 2026) – İran'da 28 Aralık 2025'te ekonomik çöküş ve hayat pahalılığına tepki olarak başlayan protestolar, üçüncü haftasına girerken rejim güçlerinin sert müdahalesiyle tam bir insani krize dönüştü. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) tarafından yayımlanan son rapor, bilançonun ürkütücü boyutlarını gözler önüne serdi.
Bilanço Ağırlaşıyor: 9 Çocuk Hayatını Kaybetti
HRA’nın verilerine göre, 28 Aralık’tan bu yana devam eden gösterilerde en az 646 kişi hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin detaylı dökümü ise şiddetin boyutunu kanıtlıyor:
-
505 Protestocu (9’u çocuk olmak üzere)
-
133 Güvenlik Görevlisi (Asker ve kolluk kuvveti)
-
7 Sivil (Gösterilere katılmayan vatandaşlar)
-
1 Savcı
Raporda ayrıca, henüz doğrulama aşamasında olan 579 ek ölüm vakasının daha bulunduğu ve gerçek rakamın çok daha yüksek olabileceği vurgulandı.
Dijital Karartma ve "Sokaklarda Kan Gölü"
Uluslararası haber ajansları ve insan hakları örgütlerinden (Amnesty, Guardian, DW) derlenen bilgilere göre, İran yönetimi protestoların dış dünya ile bağını kesmek için internet erişimini 90 saati aşkın süredir büyük ölçüde kısıtlamış durumda.
-
Hastane Baskınları: Batıdaki İlam eyaletinde güvenlik güçlerinin yaralı protestocuların tedavi edildiği hastanelere baskın düzenlediği ve hastaları darp ederek gözaltına aldığı bildiriliyor.
-
Gerçek Mermi Kullanımı: Bağımsız kaynaklar, güvenlik güçlerinin kalabalıkları dağıtmak için metal saçmaların yanı sıra doğrudan gerçek mermi kullandığını rapor ediyor.
-
Gözaltı Dalgası: Şu ana kadar 187 şehirde 600’den fazla noktaya yayılan protestolarda tutuklananların sayısı 10 bin 721’e ulaştı.
Kıvılcımı Ateşleyen Neden: Ekonomik İflas
Protestoların temelinde, İran Riyali'nin dolar karşısında 1.350.000 seviyesini aşarak tarihi bir değer kaybı yaşaması ve enflasyonun %48’lere fırlaması yatıyor. Esnafın kepenk kapattığı Tahran Kapalı Çarşı'dan yükselen çığlık, kısa sürede rejim karşıtı sloganlara ("Hamaney'e Ölüm", "Özgürlük") dönüştü.
Uluslararası Tepkiler ve "Trump" Uyarısı
Dünya kamuoyu İran’daki orantısız güce karşı ayağa kalkmış durumda:
-
Donald Trump: ABD Başkanı, İran yönetimini sert bir dille uyararak, protestocuların öldürülmeye devam edilmesi halinde Tahran'ın "çok sert bir şekilde vurulacağı" tehdidinde bulundu.
-
BM ve AB: Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres, "orantısız güç kullanımına" son verilmesi ve temel haklara saygı gösterilmesi çağrısı yaptı.
-
İran Liderliği: Dini Lider Ali Hamaney "isyancılara müsamaha gösterilmeyeceğini" ilan ederken, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın ise daha itidalli bir dil kullanarak "halkın şikâyetlerinin incelenmesi" gerektiğini söylemesi, yönetim içindeki fikir ayrılıklarını da gün yüzüne çıkardı.
