Şanlıurfa özel şanmed hastanesi, şanmed hastane
Yasin KÜÇÜK

TÜTÜN İNHİSARI İDARESİ URFA ATÖLYESİ (REJİ KİLİSESİ)


Yasin KÜÇÜK
20 Kasım 2015 Cuma 13:32

Tütün ülkemize Osmanlı 1600 lü yılların başlarında İngiliz, Venedik, İspanyol ve Tüccarlar tarafından deniz yolu ile gelmiştir. Tütün kullanımının artması sonucunda toplum içinde çeşitli tartışmalara yol açmış Sultan 1.Ahmed zamanında tütün içilmesi yasaklanmıştır. 1700 li yıllarda Anadolu’da ekilmeye başlamıştır. Bu dönemde devlet gelirini arttırmak ve üretimi standartlara koymak için kanunlar çıkartılmış ve reji idaresi kurulmuştur. Anadolu’da yapılan kaliteli üretim osmanlıyı tütün ihtal eden bir devletten tütün ihraç eden bir devlet konumuna yükseltmiştir. 1873 yılında yeni bazı düzenlemelerde yapılarak “İdarei İnhisariyeyi duhan” adıyla bir teşkilat kurulmuştur. 

1874 yılında sigara ve paket tütün üretimi yapan fabrikalar kurulmuştur. 1883 yılında yapılan bir şartname ile tütün inhisarlarının işletilmesi hakkı 30 sene süreyle “Memaliki Osmaniye Duhanları Müşterekil menfaa Reji Şirketi” adlı Fransız Anonim Şirketine verilmiştir. Reji şirketi 13 Haziran 1921 tarihine kadar faaliyetini sürdürmüştür. Bu tarihte şirketle, hükümet arasında yapılan bir anlaşmayla Reji idaresi tamamen devlete geçmiştir. 1923 yılında I. İktisat kongresinde Reji şirketinin kapatılması kararlaştırılmıştır. 26 Şubat 1923 tarihli 558 sayılı Kanunla iç tüketim için tütün satın alınması, işletilmesi, sigara imali, ve satılması tütüne ait işlerin kanunlarla hükümet tarafından yürütülmesi kabul edilmiştir.
Bu kanun gereği İnhisarlar İdaresi 1 Mart 1923 ten itibaren Devlet İnhisarı şekline gelmiştir. 1923 de sigara fabrikaları Türkiye’de kurulmuştur. Osmanlı Döneminde, Tütün ve sigara ticareti, Reji İdaresi'nin tekelindeydi. Tütün İnhisarı İdaresi Urfa Atölyesi Urfa’da iki yerde yapılıyordu biri Saray Oteli denilen Urfalıların Ahmet nacinin garajı olarak bildiği belediye arkasında bulunan bugün kafe ve restoran olarak kullanılan yapıdır. Bir zamanlar iki katlı olan bu yapının üst katı çeşitli nedenlerle yıkılmıştır. 1925 tarihinde Tütün İnhisarı İdaresinde toplan 140 kişi çalışmaktaydı. Tütün İnhisarı İdaresinin bir diğer yeri de halk arasında Reji diye bilinen eski kilisedir. Halk arasında pek bilinmese de Reji idaresinin işleme ve depo yeri olarak kullanılmaktaydı. Reji ismi buradan gelmekte eskiden kilise olarak kullanılan bu yapı halk arasında reji kilisesi olarak bilinmektedir. Bir dönem şarap fabrikası ve halı atölyesi olarak ta hizmet vermiştir.
Bir zamanlar Saray oteli (Ahmet Bican Ağa Hanı) ve Tütün inhisarı idaresi olarak kullanılan bu yapı aslına uygun bir şekilde restore edilip kültür ve sanat anlamında bir müzeye veya bir sanat merkezine kavuşturulması Urfa’nın tarihi ve kültürel kimliğine önemli bir değer katacaktır. REJİ KİLİSESİ (AZİZ PETRUS ve AZİZ PAULUS KİLİSESİ) Aziz Petrus ve Aziz Paulus Kilisesi olarak kayıtlara geçen yapı, Elli sekiz Meydanı'nın kuzeydoğusundadır. Yapı, 1861 yılında, VI. yüzyıla ait bir kilise kalıntısının üzerine inşa edilmiştir. Kilise, Hz. İsa’nın iki havarisinin anısına inşa edildiğinden onların ismini taşımaktadır. Yapı, 1924 yılına yani Urfalı Süryanilerin Halep'e(Suriye) göç edişlerine kadar, aktif olarak kullanılmıştır. Aziz Petrus ve Aziz Paulus Kilisesi, 1924 yılında Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. (TEKEL) İdaresine verilir. Tekel idaresi tarafından yapı önce tütün fabrikası sonra üzüm deposu olarak kullanır. Kilise, halk tarafından Tekel kelimesinin Fransızca karşılığı olan Regie (Reji)'den dolayı Reji Kilisesi olarak isimlendirilmiştir. Kiliseden çıkarılan yazılı mezar taşları Urfa Müzesi'nde gönderilmiştir. Kilise, Şanlıurfa Valiliği tarafından 1998 yılında restore edilerek, 24 Mayıs 2002 tarihinde “Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür Merkezi” olarak hizmete girmiştir. Bugün hala çeşitli sosyal etkinlikler için kullanılmaktadır.

TÜM FOTOĞRAFLARI İÇİN TIKLAYINIZ!


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Şanlıurfa organize sanayi müdürlüğü, yatırım için herşey hazır
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz. © Copyright 2015 Balikligol.com