banner2

Kürtçe kaç lehçeye ayrılır nasıl bir dildir

Demokratikleşme Paketi ile gelen anadilde eğitime yönelik özgürlük, Kürtçe açısından Diyarbakır'da gerçekleşen Başbakan, Barzani, Şivan Perwer ve İbrahim Tatlıses buluşması ile zirve noktaya ulaştı. Star Gazetesi yazarı Yağmur Atsız da Kürtçe'nin gündemde olduğu bu günlerde Kürtçe'yi merak edenleri aydınlatacak bir yazı kaleme aldı.

ATSIZ'DAN YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN KÜRTÇE

"Kürdce üç büyük lehçeye ayrılır:

- Kuzey Kürdcesi (Kurmançi yâhut Kirmanci), sekiz ilâ on milyon kişi tarafından konuşulur. Türkiye, Irak, Sûriye, Ermenistan, Âzerbaycan ve Lübnan’da... Kendi içinde tam 14 (ONDÖRT!) şîveye ayrılır ki bunların kendi aralarında anlaşmaları bile problematikdir.

Cizre’de konuşulan Botânî şîvesini standard Kuzey Kürdcesi hâline getirme çabaları 1930’lardan beri sürüyor ama ortada hâlâ pek dişe dokunur bir sonuç yok.

- Merkezî Kürdce (Zorânî), yaklaşık beş milyon insanın konuşduğu bir lehçedir. Irak Özerk Kürdistan Bölgesi’nin güneyinde ve Batı İran’da konuşulur.

- Güney Kürdcesi en eski lehçedir. Yaklaşık dört milyon kişi tarafından konuşulur. Kendi içinde onbeş şiveye ayrılır.

İlginç olan, en güney Kürd bölgesinde konuşulan bu lehçenin Ankara çevresindeki Kürdlerce de kullanılır olmasıdır. Tamâmen yabancı, yâni tarafsız kaynaklara dayanarak topladığım bu bilgilere göre Türkiye’de öyle bâzı palavracıların söylediği gibi 20/25 milyon Kürd filan yokdur, çünki toplam nüfusları ancak 19 milyonu bulmaktadır. İkincisi, Türkiye’deki bâzı okullarda Kürdce tedrîsat yapacaklar buyursun yapsın ama hangi Kürdce ile? Bizde yaygın olan Kurmançi’nin bile ondört lehçesi yetmezmiş gibi üstelik en güneyde konuşulan bir lehçenin bir şîvesi de Ankara çevresinde konuşuluyor. Ama bu benim derdim değil. Bugün bâzı Türk okullarında Kürdce tedrîsât olsun mu diye bir referandum yapılsa ben müsbet oy kullanırım..."

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner4

banner5

banner3